İslam alemi için haftalık bayram niteliği taşıyan bu özel günde, camilerdeki cemaate dahil olmak isteyenler arama motorlarında “Cuma namazı kaç rekat, sırasıyla hangi dualar okunur?” başlıklarını sorguluyor. Toplamda 10 rekat olan ve cemaatle kılınması farz olan Cuma namazının, hutbe dinleme adabından niyet aşamasına kadar dikkat edilmesi gereken fıkhi detayları haberimizde yer alıyor. 1 Mayıs Cuma günü namaz saati öncesinde bilgilerinizi tazelemek ve namazın farz, sünnet ve zuhr-i ahir kısımlarını öğrenmek için detaylara göz atabilirsiniz.
CUMA NAMAZI NE ZAMAN KILINIR?
Cuma namazı, haftada bir kez Cuma günü öğle namazı vaktinde kılınır. Cami minaresinden Cuma ezanı okunduktan sonra cemaatin camide toplanmasıyla ibadet başlar. Bu namaz, öğle namazının yerine geçtiği için Cuma namazı kılan bir kişinin o gün ayrıca öğle namazı kılmasına gerek yoktur.
CUMA NAMAZI KAÇ REKATTIR?
Cuma namazı toplamda 10 rekat olarak kılınmaktadır. Bu rekatların dağılımı şu şekildedir:
• 4 Rekat İlk Sünnet: Cemaatle farz namaza geçilmeden önce kılınır.
• 2 Rekat Farz: İmam eşliğinde cemaatle birlikte kılınan kısımdır.
• 4 Rekat Son Sünnet: Farzın ardından tek başına kılınır.
(Dileyenler bu 10 rekatın üzerine 4 rekat Zuhr-i Âhir ve 2 rekat Vaktin Sünneti’ni de ekleyebilmektedir.)
ADIM ADIM CUMA NAMAZI KILINIŞI VE NİYETİ
Cuma namazı, belli bir düzen ve sırayla eda edilir. İşte namazın her aşaması için izlenmesi gereken adımlar:
CUMA NAMAZININ İLK SÜNNETİ (4 REKAT)
“Niyet ettim Allah rızası için bugünkü Cuma namazının ilk sünnetini kılmaya” diyerek niyet edilir. Tıpkı öğle namazının dört rekatlık ilk sünneti gibi kılınır. Her rekatta Fatiha ve zammı sure okunur; ikinci rekatın sonunda Tahiyyat’a oturulur, ardından üçüncü ve dördüncü rekatlar tamamlanarak selam verilir.
CUMA NAMAZININ FARZI (2 REKAT)
Sünnetin ardından imam minbere çıkarak hutbe okur. Hutbe bitince ikamet getirilir ve cemaatle farza geçilir. Cemaat, “Niyet ettim Allah rızası için bugünkü Cuma namazının farzını kılmaya, uydum imama” diyerek niyet eder.
• 1. Rekat: İmam tekbir alır, cemaat Sübhaneke’yi okur ve imamın açıktan okuyacağı Fatiha ile zammı sureyi dinler. Rüku ve secdelerin ardından ikinci rekata kalkılır.
• 2. Rekat: İmam yine açıktan okumasını yapar, rüku ve secde sonrası oturulur. Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbena duaları okunarak imamla birlikte selam verilir.
CUMA NAMAZININ SON SÜNNETİ (4 REKAT)
Farz tamamlandıktan sonra kılınan 4 rekatlık son sünnet, tıpkı ilk sünnet gibi eda edilir. Niyeti “Bugünkü Cuma namazının son sünnetini kılmaya” şeklinde yapılır.
CUMA NAMAZINDA HUTBENİN ÖNEMİ
Cuma namazını diğer namazlardan ayıran en önemli unsurlardan biri hutbedir. Farz namazdan önce imamın minberde cemaate hitaben yaptığı konuşma olan hutbeyi dinlemek farzdır. Hutbe okunurken cemaatin konuşması, selam alıp vermesi veya telefonla ilgilenmesi uygun görülmez; büyük bir sessizlik ve dikkatle dinlenmesi gerekir.
Zuhr-i âhir namazı nedir? Bu namazı kılmak gerekir mi?
Cevap:
Zuhr-i âhir, son öğle namazı demektir. Bazı İslâm bilginleri, bir yerleşim yerinde birden fazla mescitte cuma namazı kılındığında ilk kılınan cumanın dışındakilerin sahih olmama ihtimaline binaen, ihtiyaten o günkü öğle namazının kılınmasını önermişlerdir. Zuhr-i âhir adıyla kılınan bu namaz, cuma namazına dâhil değildir. Hz. Peygamber’den ve ilk dönemlerden gelen rivâyetler arasında bu isimle kılınmış bir namaz yoktur.
Zuhr-i âhir, İslâm coğrafyasının genişlemesi ve şehirlerde nüfusun kalabalıklaşması sonucu, cuma namazının, Hz. Peygamber (s.a.s.) döneminde olduğu gibi bir şehirde bir tek camide kılınmasının mümkün olmaması, birden fazla camide cuma namazının kılınması zorunluluğunun ortaya çıkması ile gündeme gelmiş bir namazdır. Gerekçesi de birden fazla camide kılınan cuma namazlarından ilk önce kılınanın geçerli olacağı, diğer camilerde kılınan namazın ise geçersiz olabileceği varsayımıdır. İşte bu şüpheli durumdan kurtulmak için içinde bulunulan cuma vakti kastedilerek ihtiyaten, zuhr-i âhir yani “vaktine ulaşılıp da eda edilemeyen son öğle namazı” niyeti ile dört rek’atlık bir namaz kılınması bazı âlimlerce uygun görülmüştür. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/145-147; Karâfî, ez-Zahîre, 2/354-355; İbn Kudâme, el-Muğnî, 2/248; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/544-545)
Cuma namazının tek camide kılınması, cumanın anlamına uygun olmakla birlikte, kalabalık şehirlerde bunun yerine getirilmesi mümkün olmamaktadır. Zaten Hanefî mezhebinde fetvaya esas olan görüşe göre, herhangi bir kayıt olmaksızın bir şehirde birden çok camide cuma namazı kılınabilir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/145-146) İmam Şâfiî de Bağdat’a gittiğinde cuma namazının birden fazla yerde kılındığını görmüş ve buna karşı çıkmamıştır. (Nevevî, el-Mecmû’, 4/585; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/544) Böyle olunca, her bir camide kılınan cuma namazının ayrı ayrı geçerli olması, bu yönden aralarında bir fark gözetilmemesi esas olup cuma namazı kılanların ayrıca zuhr-i âhir (son öğle namazı) kılmaları gerekmez.
News
