Hande Fırat’ın Hürriyet Gazetesi’ndeki köşe yazısı şu şekilde;
Sevgili okurlar, bu köşeyi takip edenler ana akım medyanın önemini anlattığım köşe yazısını hatırlayacaklardır. Bu konunun kritik anlamını uzun bir süredir gündemde tutmaya çalışan Demirören Medya TV Grup Başkanı Murat Yancı ile konuştum, çünkü bazen bir ülkeye saldırı tankla tüfekle gelmez. Önce zihinler hedef alınır. Önce algılar şekillendirilir. Önce neyi konuşacağınız belirlenir. Sonra neye öfkeleneceğiniz… Neye inanacağınız… Bugün dünyanın içinden geçtiği yeni savaş biçimi tam da bu. Silahı ise artık yalnızca füze değil, bilgi, algoritma, veri, psikolojik yönlendirme. Sorun artık evimizde, elimizde. Bu nedenle Demirören TV Grup Başkanı Murat Yancı ile yaptığım sohbet yalnızca medya ekonomisine ilişkin değildi. Aslında konuştuğumuz şey çok daha büyüktü; Türkiye’nin dijital egemenliği. Murat Yancı bu süreci tek cümlede şöyle tarif ediyor: “Ben buna dijital işgal diyorum.”
MURAT YANCI’DAN YABANCI DİJİTAL İŞGAL UYARISI
– “Sanal medya ve yabancı dijital platformlar neredeyse sınırsız bir özgürlüğe sahip. Toplumun değerlerini neredeyse hiç umursamadıklarını görüyoruz. İçinde ensest olan yapımları bile yayınladıklarını gördük, yaşadık. Bence burası sözün bittiği yer. Yayınladıkları sapkın içeriklerin görmezden gelinmemesi gerekiyor.
– Dijital platformlar kendi ülkelerinin veya kendi şirketlerinin çıkarlarına aykırı ne varsa onu ya siliyor veya arka plana atıyor. Bunu sadece biz söylemiyoruz. Artık neredeyse her seçim dönemi Amerika bu platformların seçimi etkilediğini tartışmaya başladı.
– Tıpkı büyük yalan teorisinde olduğu gibi yalan sık bir şekilde algoritmalarla yayılıyor. Trend hale getiriliyor. Buradaki en önemli emniyet supabımız televizyonlar. Gerçekten başta televizyonlar olmak üzere kendi medyamızın kıymetini bilmeliyiz.
– Kriz anlarında sanal ağlar ve dijital platformlar bilgileri hiçbir süzgeçten geçirmeden toplumun üzerine boca ediyor. Bunu yapanların bir kısmı bunu daha fazla beğenilmek ve takip edilmek için yapıyor. Ancak bir kısmı da “ki bunların çoğu yabancı istihbarat servislerinin ürünü” provokasyon amacı taşıyor. Televizyonlar başta olmak üzere medya kuruluşlarımız ise bilgileri süzgeçten geçirip, teyit edip o şekilde haberleştiriyor. Olası bir provokasyonun önünü bu şekilde geçiliyor.
– İşgal her zaman iletişim ve medya alanıyla başlar. Eğer bir ülkenin medya ve iletişim alanını ele geçirirseniz, bazen tek kurşun atmadan bile savaşı kazanabilirsiniz. Biliyorsunuz Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün de ilk yaptığı işlerden biri gazete çıkarmaktı. Çünkü medyanın önemini çok iyi biliyordu.”
MURAT YANCI: HERKESİN CASUSU CEBİNDE
Demirören TV Grup Başkanı Yancı İngiltere’deki dijital yayın platformlarının geleneksel televizyon kanallarıyla benzer kurallara tabii olacağına ilişkin düzenlemeye dikkati çekti ve şunları söyledi:
– “Artık herkesin casusu cebinde. Bütün bilgiler maalesef büyük devletlerin bulut sistemlerinde saklanıyor. Kendi rızamızla bu bilgileri yabancılara veriyoruz. Bu gerçekten bir milli güvenlik sorunu.
– Sanal ve dijital platformlar öylesine yaygınlaştı ki artık birçok şirket vatandaşlarımızın bilgilerine ve fotoğraflarına sahip. X, Instagram, Tiktok ve Netflix gibi şirketler artık adımız, doğum tarihimiz gibi birçok bilginin yanı sıra kredi kartı numaralarımızı bile biliyor. Daha da kötüsü bankada olan paramızı ve limitlerimizi bile görebiliyorlar. Bizim bu noktada titreyip kendimize dönmemiz gerekiyor.
– İngiliz filozof, bilim insanı ve devlet adamı Francis Bacon “Bilgi güçtür” demiş. Elinizde bu kadar geniş bir bilgi varsa ne yaparsınız? Onu bir güç olarak kullanırsınız. Bilgi güvenliğini sağlayamayan toplumların veya devletlerin kendisini geleceğe taşıması çok zor görünüyor.
ALGORİTMALAR YÖNLENDİRİYOR!
– Algoritmalar genellikle marjinal olanı öne çıkarıyor. Ve bu marjinal içeriklerin daha çok izlenmesini beraberinde getiriyor.
– Hitler’in propaganda bakanı Joseph Goebbels’e atfedilen “büyük yalan” teorisi vardır. Bu teoriye göre bir yalanı yeterince sık tekrarlarsanız, doğru algısı oluşur. İşte sanal ağlar ve dijital platformlar bize tam olarak bunu yapıyor.
– Toplumun psikolojisi algoritmalarla manipüle ediliyor. Buna artık engel olmalıyız. Yoksa bizi biz yapan her şeyi kaybedeceğiz.”
ÇOCUKLAR KİMİN ELİNDE?
Bu bölüm ürkütücü. Yancı açık konuştu: “Çocuklarımız çok korumasız.”
– “Maalesef çocuklarımız çok korumasız. Ensest, pedofili içerikler bile bu platformlarda yer alıyor. Çocuklar şiddet içerikli oyun platformlarının sohbet odalarında her türlü tehlikeye açık. Ailelerin bunu sürekli denetlemesi de mümkün değil. Bataklığı kurutmak gerekiyor.
– Tüm bu sanal ağların ve dijital platformların televizyonlarla aynı kurallara tabi olması gerekiyor. Ve tabii uygunsuz içerik yayınlarının engellenmesi. Tüm sorumluluğu aileye yıkmak ortalığın Teksas’a dönmesine göz yummak olur.”
DİJİTAL PLATFORMLARIN TARTIŞMALI KAZANCI
– 2024 rakamlarına göre sanal ve dijital platformlar reklam pastasının yaklaşık yüzde 75’ini aldı. 200 milyar liraya yaklaşıyor. Bu para yurtdışına aktı. Televizyonlara düşen pay ise yaklaşık yüzde 15 civarında kaldı.
– Reklamlar artık bir silah gibi kullanılıyor. Ve bu silah en başta da televizyonlara doğrultuluyor. En ufak bir olay bile bahane edilerek televizyonlardan reklam kesiliyor.
– Bahanelerle televizyonlardan kesilen reklamların her türlü suçun vücut bulduğu denetimsiz sanal ve dijital platformlara akıtılması manidar.
– Dizi ve program maliyetleri büyük boyutlara ulaşıyor. Yerli medya haksız rekabet koşullarıyla bir yok oluşa doğru gidiyor. Oysa televizyonlar Türkiye’de izlenme oranlarını her yıl arttırıyor, buna rağmen gelen reklamların azalmasının perde arkasını da araştırmak lazım.
– Reklam Verenler Derneği ile Reklamcılar Derneği’nin uluslararası araştırma kuruluşu Deloitte firmasına hazırlattığı ve toplam 45 bin hanede gerçekleştirilen araştırmaya göre televizyon, Türkiye’de erişimi en yüksek mecra olma özelliğini koruyor.
MURAT YANCI: ANA AKIM MEDYA EMNİYET SÜBAPIDIR
– Tam bağımsız bir ülke olabilmenin en önemli koşullarından biri çok sesli ve dış unsurların güdümünde olmayan bir medyadır. Yani özellikle ana akım medya bir ülke için emniyet sübapıdır. Çünkü ana akım medyada evrensel habercilik kuralları işler. Algoritmalarla yönlendirme yoktur. Çok seslilik vardır.
– Tecrübeli ve yıllarını bu işlere vermiş insanlar içerik üretir. Tabii ki ana akım medyada da zaman zaman yanlışlar ve hatalar olabilir. Ancak zaten her şey kurallara tabi olduğu için kısa sürede aksiyon alınır.
TÜRK DİZİLERİ SADECE DİZİ Mİ?
– Türk dizileri evrensel hikâyeler anlatıyor.
– Geldiğimiz noktada dünyanın dört bir yanında insanlar dizilerimizin çekildiği illere gelip oraları geziyor. Kanal D’de yayınlanan ve Mardin’de çekilen Uzak Şehir dizisi yayınlandıktan sonra Mardin’e Amerika, Avrupa başta olmak üzere dünyanın dört bir yanından insanlar akmaya başladı. Ben bunu dizi diplomasisi diye adlandırıyorum.
– Bu diziler hem büyük bir ihracat geliri getiriyor, hem de Türkiye’nin yumuşak gücü. Ne kadar çok dizi üretip ne kadar çok ihraç edersek o kadar büyük bir güce ulaşacağız.
– Birçok ülke dizi sektörünü stratejik olarak görüyor. Başta İspanya olmak üzere birçok Avrupa ülkesi ülkelerinde dizi sektörüne çok büyük teşvikler veriyorlar. Bununla ilgili stratejik yol haritası oluşturulmalıdır.”
News
