İsrail’in Gazze‘de yaklaşık iki yıl süren soykırımı sonrasında yapılan ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında geçiş süreci devam ediyor.
Bir Hamas yetkilisi, ABD destekli Filistin teknokrat komitenin Gazze’de kurulmasını memnuniyetle karşıladıklarını ve grubun sorumluluklarını devretmeye hazır olduğunu söyledi.
Ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, Gazze’yi yönetecek Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin atanmasını içeriyor. Bu komite, Gazze’deki iki milyondan fazla Filistinliye kamu hizmeti sunmakla görevlendirilecek.
6 KRİTİK MADDEYİ İÇERİYOR
Daha karmaşık bir sürecin olduğu ikinci aşama, 6 kritik maddeyi içeriyor.
1- Gazze Barış Kurulu
İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesini tamamlamak ve silahsızlanma düzenlemelerini uygulamak için siyasi ve güvenlik zeminini hazırlamayı amaçlayan geçici bir heyet olarak tanımlanıyor.
İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, Trump’ın başkanlığını yürüteceği Uluslararası Barış Konseyi’nin sahadaki temsilcisinin ise eski Birleşmiş Milletler (BM) Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Nickolay Mladenov olması bekleniyor.
Mladenov’un Trump’ın planının uygulanmasını denetlemesi ve teknokrat Filistin yönetimi ile Barış Konseyi arasında köprü kurması bekleniyor. Konseyin yapısının ise 23 Ocak’ta İsviçre’deki Davos Forumu’nda açıklanması öngörülüyor.
2- İsrail’in Gazze’den ek geri çekilmesi
İsrail ordusunun Gazze’nin güney ve doğu şeritleri ile kuzeydeki geniş alanlarda devam eden işgalini sonlandırarak ek geri çekilmeler yapması planlanıyor. İsrail ordusu, halen Gazze Şeridi’nin yüzde 50’sinden fazlasını işgal altında tutuyor.
İsrail kamu yayın kuruluşu KAN ise İsrail’in Hamas’ın silahsızlandırılması konusunda ilerleme kaydedilmeden kontrolündeki bölgelerden çekilmeye niyeti olmadığı yönünde bir haber yayınladı.
Yedioth Ahronoth gazetesi ise Tel Aviv’in, Filistinli grupların reddetmesi halinde silahsızlanmayı zorla uygulamak için askeri müdahale olasılığına hazırlandığını ileri sürdü.
3- Filistinli grupların silahsızlandırılması
Hamas sorumluluklarını devretmeye hazır olduğunu açıklarken, silahlı gücünü koruma konusundaki tutumunu sürdürüyor. Grup, “Filistin devletinin kurulmasını garanti altına alan ve bu hakkı koruyan her türlü öneriye açık olduğunu” belirtiyor.
4- Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi
Türkiye, Mısır ve Katar, çarşamba günü yayımladıkları ortak bildiride, geçiş döneminde Gazze Şeridi’ni yönetmek üzere Ali Şaath’ın başkanlığında Filistinli yetkililerden oluşan teknokrat Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi kurulmasını memnuniyetle karşıladığını açıkladı.
Filistinlilerden oluşan komitenin, İsrail ordusunun çekildiği bölgelerde sivil işleri ve temel hizmetleri yöneteceği belirtiliyor. BM Güvenlik Konseyi’nin 18 Kasım’da kabul ettiği karar tasarısı, Gazze’de Trump liderliğindeki Gazze Barış Kurulu denetiminde, bağımsız teknokratlardan oluşan geçici bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesini öngörüyor.
5- Gazze’nin yeniden imarı
İsrail saldırıları sonucu sivil altyapısının yüzde 90’ı tahrip olan Gazze’de geniş çaplı bir imar süreci başlatılması hedefleniyor. BM, bu imarın maliyetini yaklaşık 70 milyar dolar olarak tahmin ediyor.
Yeniden imar çabaları kapsamında Refah Sınır Kapısı’nın durumu ise belirsizliğini koruyor. Witkoff, sınır kapısının açılmasına ilişkin bir açıklama yapmazken, İsrail basını Netanyahu’nun sınır kapısı konusunu Gazze’de cesedi bulunan son İsrailli esir Ran Gvili için bir koz olarak kullandığını iddia ediyor.
6- Uluslararası İstikrar Gücü
ABD, Gazze’de istikrarı sağlamak amacıyla konuşlandırılacak bir “Uluslararası İstikrar Gücü” oluşturulması için çalışmalarını sürdürüyor. Washington’ın bu gücü oluşturmak üzere en az üç ülkeyle (İtalya, Pakistan, Bangladeş veya Azerbaycan olduğu iddia ediliyor) anlaştığı ifade ediliyor. BM Güvenlik Konseyi kararına göre, bu gücün 2027 sonuna kadar görev yapması gerekiyor.
Mısır’ın davetiyle Kahire’de bir araya gelen Filistinli gruplar ise yaptıkları ortak açıklamada, Gazze’yi yönetmek üzere “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi” kurulması çabalarını desteklediklerini bildirdi.
Gruplar, Gazze Barış Kurulu’na “İsrail’in Filistin halkına yönelik saldırılarını durdurması için baskı yapma” çağrısında bulunarak, sınır kapılarının açılmasını, yardımların girişini ve İsrail’in tamamen çekilmesini talep etti.
BAKAN FİDAN’DAN İKİNCİ AŞAMA AÇIKLAMASI
Dışişleri Baknaı Hakan Fidan, ateşkeste ikinci aşamaya geçildiğinin duyurulmasının ardından konuya ilişkin açıklamada bulundu.
Filistinli teknik komitenin Gazze’nin idaresini almasının birinci öncelik olduğunu belirten Bakan Fidan, “Sürecin ağır aksak da olsa ilerlemesi bizim memnun olduğumuz bir husus. Cumhurbaşkanımız insanı yardımlar konusunda hassasiyet içerisinde. Filistinlileri orada soğukta barınmasız, ilaçsız, gıdasız kalması hepimizin vicdanını derinden yaralamakta. İsrail’in bu konuda sistemli ve maksatlı bir politika uyguladığını biliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Uygulamada bir takım zorluklar beklendiğini vurgulayan Fidan, “Büyük bir hassasiyetle ortaklarımızla konuşarak sürecin sorunsuz gitmesi için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz. Ama riskler ortada, İsrail’in niyeti ortada.” dedi.
ATEŞKESTE İKİNCİ AŞAMA RESMEN BAŞLADI
ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, dün Gazze’de ateşkes sürecinin ikinci aşamasının başladığını bildirdi.
Witkoff, X hesabından yaptığı açıklamada, Trump’ın 20 maddelik Gazze planının ikinci aşamasının başlatıldığını duyurdu.
Witkoff, açıklamasında, “Bu aşama, ateşkesin ardından silahsızlanma, teknokratik yönetim ve yeniden inşa süreçlerini içermektedir.” ifadelerini kullandı.
TRUMP’IN GAZZE PLANINDA İKİNCİ AŞAMA NE DİYOR?
Trump’ın 20 maddelik Gazze Barış Planı’nda ikinci aşama Hamas’ın silah bırakmasını, Gazze’yi sıfırdan yeniden inşa etmeyi ve günlük yönetimi uluslararası denetim altında bir Filistin teknokrat komiteye devretmeyi amaçlıyor.
Birleşmiş Milletler tarafından 50 milyar dolardan fazla maliyete sahip olacağı tahmin edilen devasa bir yeniden yapılanma çalışması başlatılacak.
Ekim ayında başlatılan ilk aşama, çatışmaların çoğunu durdurdu, rehine-esir takasına olanak sağladı, İsrail’in kısmen çekilmesine izin verdi ve insani yardımın artırılmasının önünü açtı.
News
