Somali’de dolaylı seçim sisteminden doğrudan halk oylamasına geçiş sürecini temsil eden “bir kişi, bir oy” sistemi ilk kez Mogadişu dışında Güneybatı Eyaleti’nde uygulanacak.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un, “bir kişi, bir oy” esasına dayalı seçim sürecini genişletme çabaları kapsamında başkent Mogadişu dışında ilk kez bir eyalette düzenlenecek seçimlerle halk, 10 Mayıs’ta yerel temsilcileri, 18 Mayıs’ta milletvekillerini ve 23 Mayıs’ta da eyalet başkanını seçmek için sandık başına gidecek.
Güneybatı Eyaleti’nde Milletvekili İsak Hasan Mohamed, Bakol Bölgesi Başkan Yardımcısı Aden Abdi Abaarey ve Somalili Abdi Jibril Aden ilk kez Mogadişu dışında bir eyalette uygulanacak seçim sistemiyle ilgili AA muhabirine açıklamalarda bulundu.
Mohamed, “bir kişi, bir oy” esasına dayalı seçim sisteminin Somaliler için gerçek temsili mümkün kıldığına dikkati çekerek, “Vatandaşın hem seçme hem de seçilme hakkına sahip olduğunu bilmesi çok önemli. Bu sistem sayesinde toplumun farklı kesimleri bir araya geliyor, daha önceki kabile temelli ayrışmaların önüne geçiliyor.” dedi.
Somalili gençlerin sürece aktif katılım sağladığını vurgulayan Mohamed, kendisinin de Baydhabo Gençler Birliği Başkanı olduğunu hatırlatarak, “Daha önce dolaylı seçim sistemiyle milletvekili olmuştum, halen görevdeyim ve şimdi yeniden adayım. Halkın içinde, gece gündüz dolaşarak destek istiyorum.” ifadelerini kullandı.
Seçim sürecinin şehirde ekonomik hareketlilik oluşturduğunu dile getiren Mohamed, “Şehrin her yerinde seçim ofisleri açıldı. Partiler ev kiralıyor, organizasyonlar düzenliyor. Bu da ekonomiyi canlandırıyor.” diye konuştu.
“İnsanlar artık daha özgür hissediyor”
Bakol Bölgesi Başkan Yardımcısı Abaarey ise yeni sistemle birlikte güvenlik ve toplumsal huzur alanında önemli ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.
Abaarey, “İnsanlar artık daha özgür hissediyor. Eski yönetimde yaşanan zorluklar büyük ölçüde sona erdi. Geçmişte bazı geceler el bombası saldırıları olurdu ancak şu anda şehirde böyle bir durum yok.” değerlendirmesinde bulundu.
Bölgedeki güvenlik durumuna ilişkin de konuşan Abaarey, daha önce çatışmaların yaşandığı yerlerde artık istikrarın sağlandığını belirterek, “Baidoa ile Mogadişu arasındaki yaklaşık 250 kilometrelik yol terör örgütü Eş-Şebab’dan temizlendi. Halk artık istediği saatte güvenle seyahat edebiliyor.” dedi.
Yeni yönetimden beklentilere de değinen Abaarey, kalıcı barışın sağlanması, altyapının geliştirilmesi ve güvenliğin sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Somalili Aden ise doğrudan seçim sistemine geçişin halk arasında memnuniyet oluşturduğunu belirterek, “Eskiden kimi seçeceğimize biz karar veremiyorduk. Şimdi ise oy verdiğimiz kişi bize hizmet etmek zorunda olduğunu biliyor. Aksi halde bir sonraki seçimde destek bulamaz.” şeklinde konuştu.
Daha önce yerel yönetimde görev yaptığını aktaran Aden, Somali toplumunun demokrasiye duyduğu ihtiyacın yüksek olduğuna işaret ederek, federal hükümetin güvenlik alanındaki katkılarının da sürece olumlu yansıdığını sözlerine ekledi.
Somali’de seçim sistemi
Somali’de en son 1969 yılında doğrudan genel seçim yapılmıştı.
Ülke, 1991’de başlayan iç savaşın ardından uzun yıllar “4,5 sistemi” olarak bilinen kabile temelli temsil modeliyle yönetildi. Bu sistemde vatandaşlar doğrudan oy kullanamıyor, milletvekilleri kabile delegeleri tarafından seçiliyor, cumhurbaşkanı ise bu milletvekilleri tarafından belirleniyordu.
Federal hükümet, aralık 2025’te başkent Mogadişu’nun da bulunduğu Benadir bölgesinde 57 yıl sonra doğrudan seçim modeli uygulamıştı.
Federal hükümet, yerel seçimlerin ardından ülke genelinde doğrudan, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir seçim sistemini kalıcı hale getirmeyi hedeflediğini ve bunun doğrultusunda Güneybatı eyaletinde seçimlerin doğrudan gerçekleştirileceğini açıklamıştı.
Ülkede uzun süredir uygulanan dolaylı ve kabile temelli “4,5 sistemi”nden, “bir kişi bir oy” esasına dayalı doğrudan seçim sistemine geçişte tarihi bir adım olarak nitelendiriliyor.
News
